روش درمانی صحیح مستلزم تشخیص صحیح بیماری ها و انتخاب روش درمان درست است.

انتخاب درست به این معنی است که:

زمان کمتری برای درمان صرف کنید

بهترین درمان را برای علایم خود بگیرید

بخش اورزانس را خالی نگه دارید تا به درمان افراد با بیماری ها یا صدمات شدید بپردازد

بیش از یک چهارم افرادی که به بخش اورژانس مراجعه می کنند، می توانستند توسط یک بخش دیگر درمان شوند.

مطمئن شوید که از خدمات مناسب برای علایم خود استفاده می کنید.

آماده باشید

بهترین راه برای اجتناب از بیمار شدن این است که تا جایی که می توانید سالم بمانید با:

رژیم غذایی متعادل داشتن

مقداری ورزش کردن

به یاد داشته باشید اگر شما 65 سال یا بیشتر دارید یا مشکل سلامتی طولانی مدتی دارید، یک تزریق رایگان واکسن آنفلوانزا می تواند شما را در برابر انفلوانزا ایمن نماید.

از پراکنده کردن ویروس ها بپرهیزید

برای جلوگیری از انتشار عفونتی که گرفته اید به دیگران:

در هنگام سرفه یا عطسه از دستمال استفاده کنید

دستمال ها را به سرعت و درست به دور بیندازید

به طور مرتب دستهای خود را با صابون و آب ولرم بشویید

اگر بیماری و اسهال دارید، به بیمارستان یا مطب پزشک نروید زیرا ممکن است بیماری را به دیگران منتقل نمایید. مایعات فراوان بنوشید و اگر نگران هستید، با پزشک خانواده خود تماس بگیرید. بهترین راه برای جلوگیری از انتقال، شستن دستها با آب گرم و صابون است.

بریدگی های جزیی؟

خراشیدگی ها؟

سرماخوردگی؟

مراقبت شخصی
  • بسیاری از بیماری ها و صدمات شایع می توانند در خانه درمان شوند
  • با دکتر داروساز در مورد درمان ها صحبت کنید
  • به مقدار زیاد استراحت کنید و مایعات فراوان بنوشید
  • مقداری دارو در منزل داشته باشید

سر درد؟

دل به هم خوردگی؟

سرفه و سرماخوردگی؟

داروخانه
  • دکتر داروساز می تواند در مورد بهترین داروها برای بسیاری بیماری های شایع مشاوره دهند
  • نیاز به گرفتن وقت نمی باشد
  • در سریع ترین زمان ممکن کمک بگیرید

کمر درد مزمن؟

درد مداوم؟

گوش درد؟

کمر درد مزمن؟

مراقبت های معمول پزشک خانواده/عمومی
  • برای بیماری ها و صدماتی که تهدید کننده زندگی نیستند
  • پزشکان خانواده مشاوره پزشکی ارائه می دهند، معاینه می کنند و دارو می دهند
  • پزشکان خانواده یا پرستاران می توانند با بیماران تلفنی صحبت کنند

خونریزی سنگین؟

شکستگی استخوان ها؟

درد قفسه سینه؟

شک به سکته؟

سوختگی؟

بخش اورژانس
  • بخش اورژانس تنها برای بیماری ها و صدمات تهدید کننده زندگی است
  • مراجعه به اورژانس در صورت عدم نیاز می تواند باعث به تاخیر افتادن درمان برای کسی شود که بیماری شدید تری نسبت به شما دارد

کابینت داروی خود را پر کنید با:

ضد درد ها

داروهای ضد اسهال

ترکیبات تامین کننده آب بدن

داروهای سو هاضمه

داروهای سرماخوردگی یا آنفلوانزا

جعبه کمک های اولیه با باند، چسب زخم، دستمال ها و کرم ضد عفونی کننده، شستشو دهنده چشم، چسب طبی، باند استریل، دماسنج

با انجام آزمایش ها قبل از ازدواج می توانید زندگی مشترک مطمئن تر و در آینده فرزندان سالم تری داشته باشید.

نکاتی پیرامون آزمایشات قبل از ازدواج

اگر به سلامتی تصمیم به ازدواج و زندگی مشترک گرفته اید برایتان آرزوی شادکامی می کنیم. با چند آزمایش ساده قبل از ازدواج می توانیم زندگی سالم تر و شادتری داشته باشیم و احیانا بیماری به همدیگر هدیه نکنیم و یا فرزندان با بیماری گاها صعب العلاج به دنیا نیاوریم. در هنگام ازدواج معمولا دو چیز ما را نگران می کند. اول اینکه شریک زندگی آینده ما مبتلا به بیماری مسری صعب العلاج  نباشد که بیماری را به من انتقال دهد و دوم اینکه حاصل ازدواج ما به دنیا آمدن فرزند سالم باشد.

انواع آزمایش هایی که در این رابطه می توان انجام داد:

1- آزمایشات بررسی بیماریهای عفونی: بیماری های عفونی که عامل بوجود آورنده آنها ویروس ها و باکتری ها هستند و تحت عنوان کلی بیماری های منتقله از طریق تماس جنسی (Sexually transmitted diseases) نامیده می شوند و می توانند از طریق آمیزش جنسی منتقل شوند شامل بیماری های زیر هستند: ایدز، هپاتیت B، هپاتیت C، سیفیلیس، سوزاک، تبخال های تناسلی، عفونت های پاپیلومایی و کلامیدیایی و چند بیماری دیگر

از آنجاییکه بعضی از این بیماری ها گاهی برای همیشه و گاهی در مراحلی فاقد علائم بالینی هستند لذا فرد بیمار از بیماری خود آگاه نیست و تنها با مراجعه به آزمایشگاه و انجام آزمایش خون و یا گاهی سایر آزمایشات می تواند از وضعیت بیماری خود آگاهی پیدا کند. این بیماری های عفونی در اغلب موارد درمان ساده ای دارند که می توان با مراجعه به متخصص بیماری های عفونی نسبت به درمان اقدام کرد. اگر اقدام درمانی صورت نگیرد و انتقال بیماری به شریک جنسی انجام شود درمان هردو نفر باید همزمان انجام شود. این بیماری ها علاوه بر مشکلاتی که برای همسران ایجاد می کند در بسیاری از موارد می تواند در بارداری، سلامت جنین و نوزاد تاثیر بگذارد.

2- آزمایش گروه خونی: هر فرد می تواند یکی از انواع گروه های خونی A، B، AB یا O باشد و از نظر Rh نیز مثبت یا منفی باشد. به دلایل متعددی که از حوصله این بحث خارج است هر کسی باید گروه خونی خود را بداند و کارت گروه خونی به همراه داشته باشد. همین دلایل است که الزام گرفتن کارت گروه خون را به هنگام اخذ یا تعویض گواهینامه رانندگی یا کارت پایان خدمت را توجیه می کند.

اگر تصمیم به بچه دار شدن ندارید تعیین گروه خونی در زندگی مشترکتان اهمیتی ندارد اما به محض اینکه تصمیم به بچه دار شدن گرفتید تعیین گروه خونی جزء اولین آزمایشاتی است که توصیه می شود.

باید گفت گروه خونی زن و شوهر هر چه باشد منعی برای بچه دار شدن ایجاد نمی کند اما در مواردی که گروه خونی پدر مثبت و گروه خونی مادر منفی باشد یا گروه خونی پدر AB، A یا B باشد و گروه خونی مادر O باشد نیاز به اقداماتی توسط پزشک معالج است. ماجرا از این قرار است که اگر گروه خونی پدر مثبت و گروه خونی مادر منفی باشد در هفته 28 بارداری باید آمپول روگام RhoGAM به مادر تزریق شود و همچنین پس از خاتمه بارداری اگر گروه خونی نوزاد مثبت بود مجددا همین آمپول توسط مادر دریافت می شود.

اگر این اقدامات پیشگیرانه و درمانی صورت نگیرد فرزندان بارداری های دوم و به بعد ممکن است مبتلا به بیماری اریتروبلاستوز جنینی شوند که عوارض شدیدی برای جنین و نوزاد ایجاد می کند که نیاز به درمان های سخت تری از جمله تعویض خون جنین خواهد داشت. عوارض این بیماری گاهی بسیار شدید و غیر قابل درمان است که از جمله می توان به مرگ جنین و اختلالات شدید جنینی اشاره کرد. احتمال بروز اشکال خفیف این اختلال در مواردی که گروه خونی پدر AB، A یا B باشد و گروه خونی مادر O باشد با اینکه خیلی کم است ولی وجود دارد که با مراقبت های حین بارداری

3- آزمایش کم خونی :  اگر چه آگاهی از وضعیت سلامتی افراد همیشه توصیه می شود اما باید گفت که اگر قصد بچه دار شدن ندارید وضعیت کم خونی شما به هر دلیلی که باشد تاثیری در زندگی مشترک ندارد چرا که بیماری قابل انتقال بین زن و شوهر نیست. اما اگر تصمیم به بچه دار شدن دارید نوع خاصی از کم خونی که تالاسمی نامیده می شود می تواند به فرزندتان منتقل شود. اگر شما تالاسمی مینور دارید با اینکه کم خونی مختصری دارید ولی این کم خونی در شرایط معمولی زندگی تاثیری در روند زندگی ندارد.

اگر یکی از همسران (زن یا شوهر) تالاسمی مینور داشته و دیگری از این جهت سالم باشد هیچ نگرانی برای بچه دار شدن وجود ندارد و خطری متوجه فرزندتان نیست  اما اگر زن و شوهر هر دو تالاسمی مینور داشته باشند احتمال دارد که یک چهارم فرزندان آنها دچار تالاسمی ماژور شود که بیماری ژنتیکی مادام العمر عمده بدون درمان قطعی است. البته امروزه روشهای تشخیصی پیش از تولد می تواند وضعیت بیماری جنین را حداقل در مورد بیماری تالاسمی پیش گویی کند اما این روش ها گران قیمت است و گاهی نیاز به نمونه برداری نسبتا تهاجمی دارد و البته نمی توان خطاهای آزمایشگاهی را نیز نادیده گرفت.

به هر حال اگر هر دو نفر مبتلا به تالاسمی مینور هستید سعی کنید با آگاهی از جمیع جوانب و پس از مشاوره ژنتیکی در مورد ازدواج  و یچه دار شدن تصمیم بگیرید.

دکتر عیسی صالحی

ایمونولوژیست

هورمون لپتین ساختمانی پپتیدی داشته که بسیار شبیه به ساختمان اینترلوکین 2 می باشد. این هورمون به دنبال بیان ژن ob از بافت چربی ترشح می شود. این هورمون بر روی عضلات ، کبد ، جزایر پانکراس ، مونوسیت ،لنفوسیت ، تخمدان ، جفت و بیضه ها گیرنده داشته اما بیشترین تعداد گیرنده آن بر روی سلول های سیستم عصبی مرکزی است. هر چقدر میزان بافت چربی در بدن بیشتر باشد سطح این هورمون نیز در خون بالاتر است لذا غلظت لپتین در خون زنان به طور فیزیولوژیک از خون مردان بالاتر می باشد. با کاهش وزن و کم شدن حجم سلول های چربی از میزان این هورمون در خون کاسته می شود. با اینکه سطح هورمون لپتین در خون افراد چاق بالاست ، اما اکثر این افراد با گذشت زمان دچار اختلال در گیرنده لپتین و در نتیجه مقاومت به لپتین می شوند. به همین دلیل لپتین در این افراد نمی تواند بسیاری از اعمال خود را انجام دهد.

از جمله اعمال لپتین در بدن می توان به نکات زیر اشاره نمود:

1-اثر بر اشتها:

لپتین به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر روی مرکز سیری اثر گذاشته و سبب مهار دریافت غذا می شود. از آنجا که هورمون لپتین دارای گیرنده در سلول های مرکز سیری در هیپوتالاموس است، به دنبال ترشح آن ، این مرکز تحریک شده و فرد احساس سیری می کند. یکی از عوامل محرک در ترشح لپتین ، هورمون انسولین است به طوری که به دنبال خوردن غذا به ویژه مواد غذایی کربوهیدراتی و پروتئینی ، هورمون انسولین ترشح شده و به دنبال آن هورمون لپتین از بافت چربی آزاد می گردد. لذا هورمون انسولین با اثری که بر روی لپتین دارد در دریافت بلند مدت غذا نقش به سزایی ایفا می کند.اثر غیرمستقیم این هورمون بر روی اشتها ، تاثیر آن بر تحریک آزاد شدن  فاکتور آزاد کننده کورتیکوتروپین (CRF ) می باشد. CRF دارای گیرنده در سلول های مرکز سیری در هیپوتالاموس بوده که با تحریک آنها سبب القا حس سیری در فرد می شود.

به دنبال ترشح هورمون لپتین تولید یکی از عوامل افزایش دهنده اشتها یعنی نوروپپتید Y به شدت مهار می شود.با اینکه به نظر می رسد در افراد چاق به دلیل بالا بودن سطح لپتین باید مدام حس سیری پدیدار گردد اما دیده شده است که در این افراد نه تنها گیرنده های لپتین در هیپوتالاموس اختلال دارند بلکه این هورمون نمی تواند به راحتی از سد خونی مغزی عبور کند لذا یکی از علل پرخوری  در افراد چاق همین مساله می باشد.

2-اثر بر فیزیولوژی بارداری و رشد جنین:

هورمون لپتین می تواند نقش موثری در کاشت جنین در آندومتریوم جنین در دوران بارداری داشته باشد. در نتیجه وجود تعداد زیادی گیرنده لپتین در رحم می تواند حاکی از عمل لپتین در بلوغ و عملکرد تخمک و در نهایت توده سلولی ناشی از لقاح باشد. شایان ذکر است که بعد از لانه گزینی جنین در رحم ، تروفوبلاست و در نهایت جفت ، قادر به تولید و ترشح لپتین می شوند.

ذکر این نکته ضروری است که بالا بودن سطح لپتین در خون مادران باردار که عمدتا در زنان چاق دیده می شود      می تواند مقدمه ای برای شروع پراکلامسی یا مسمومیت دوران بارداری باشد. به همین دلیل  بروز مسمومیت بارداری و حتی سقط جنین در زنان باردار چاق بالاتر از سایر زنان باردار است. در دوران شیردهی نیز غدد شیری قادر به ساختن لپتین و ترشح آن به شیر بوده که البته عملکرد لپتین در این مورد شناخته شده نمی باشد.

3-اثر بر استخوان:

هورمون لپتین نقش ویژه ای در میزان توده استخوانی دارد به طوری که از استئوبلاست ها نیز تولید شده ، اثرات اتوکرین داشته و از مرگ زودرس استئوبلاست ها به شدت جلوگیری می کند شایان ذکر است که استئوبلاست ها سلول های استخوانی بوده که مانع از جذب املاح از استخوان و در نتیجه پوکی استخوان می شوند. شاید تنها مزیت چاقی این است که افراد چاق به دلیل دارا بودن مقادیر بیشتر هورمون لپتین کمتر به پوکی استخوان مبتلا می شوند!!.

4-اثر بر عملکرد سیستم ایمنی:

این هورمون بر روی برخی از سلول های سیستم ایمنی نظیر T لنفوسیت ها و سلول های کشنده طبیعی گیرنده داشته به علاوه اینکه تولید و تکثیر سلول های ایمنی نیز وابسته به حضور این هورمون در بدن است. متاسفانه به دلیل اختلال در عملکرد این هورمون در بدن افراد چاق ، عملکرد سیستم ایمنی در این افراد با مشکل روبه روست که همین امر منجر به بروز بیشتر عفونت و التهاب در بدن افراد چاق می شود.

5-اثر بر بلوغ و رشد قدی:

بعد از دوران کودکی و در آغاز بلوغ ترشح لپتین در بدن اتفاق می افتد این مساله سبب ترشح هورمون GnRH از هیپوتالاموس و به دنبال آن ترشح LH و FSH از هیپوفیز می شود. حضور دو هورمون اخیر در خون سبب تحریک ترشح هورمون های جنسی از غدد جنسی شده که این مساله بلوغ را به همراه دارد. با آغاز بلوغ معمولا صفحات رشد استخوانی بسته می شوند لذا چنانچه مثلا به دنبال چاقی ترشح لپتین در کودکان و نوجوانان زودتر اتفاق بیفتد ، بلوغ زودرس و در نتیجه کوتاه قدی را شاهد خواهیم بود. لذا یکی از پیامدهای چاقی در کودکان ، ابتلا به کوتاه قدی می باشد.البته ذکر این نکته ضروری است که بیان ژن آنزیم آروماتاز که نقش عمده در سنتز هورمون های جنسی دارد نیز وابسته به حضور هورمون لپتین در خون است.

6-اثر بر عملکرد گیرنده انسولین:

بالا بودن سطح این هورمون در بدن سبب اختلال در عملکرد گیرنده انسولین خواهد شد به طوری که حتی اگر انسولین کافی نیز در بدن تولید شود ، نمیتواند کار خود را در جهت ورود قند به سلول انجام دهد لذا از علل مهم چاقی که می تواند زمینه را برای ابتلا به دیابت نوع 2 فراهم کند همین موضوع می باشد. به همین دلیل به افراد مبتلا به دیابت توصیه می شود وزن خود را کم کرده و از این طریق مقاومت به انسولین در بدن را کاهش دهند.

اندازه گیری لپتین در آزمایشگاه نامدار بصورت هفتگی انجام می گیرد.

میترا زراتی

دانشجوی دکترای تخصصی تغذیه

دانشگاه علوم پزشکی تهران

منابع:

Krause's Food & the Nutrition Care Process, 13th Edition

Modern nutrition in health and disease 11th Edition"

بيماري نوروميليت اپتيكا (NMO) بيماري است كه سال ها به عنوان نوع خاصي از بيماري مالتيپل اسكلروزيز معرفي و تشخيص داده مي شد اما اخيرا" اين بيماري به صورت مستقل شناسايي مي شود و عوارض و مشكلات مختص به خود را دارد. بنابراين براي تشخيص آن نيز از يك روش خاص استفاده مي شود كه طي آن حضور يك نوع آنتي بادي خاص در بدن فرد بررسي مي شود. چنانچه آنتي بادي وجود داشته باشد و با اطلاعات باليني فرد مطابقت داشته باشد مي توان به طور حتم فرد را مبتلا به بيماري نوروميليت اپتيكا يا NMO دانست. آزمايشگاه تشخيص طبي نامدار نيز براي كمك به تشخيص زود هنگام اين بيماري امكانات انجام آزمايش NMO را فراهم آورده است. پزشكان و مراجعه كنندگان به آزمايشگاه نامدار مي توانند طي سه روز نتيجه ي آزمايش NMO را دريافت كنند.

فایل پیوست شده حاوی تقریبا ً تمامی CD-Markerهای موجود می باشد.

در این کتابچه نام CD-marker، ملکولهای مرتبط با آن، اینکه بر روی کدام سلولها یافت می شوند و عملکرد آنها را می توانید بیابید.