ویتامین 
D و کمبود آن در افراد میانسال و سالمندان

ویتامین D نوعی ویتامین محلول در چربی است که در کمتر غذایی یافت می شود. تنها در غذایی مثل ماهی های چرب که از آنها می توان به ماهی سالمون و ساردین اشاره کرد، یافت می شود. در برخی کشورها به منظور در دسترس قرار دادن هر چه بیشتر این ویتامین آن را به مواد غذایی مثل محصولات لبنی، آب میوه ها و غلات آماده صبحانه و روغن ها اضافه می کنند و روی برچسب غذایی آن واژه "غنی شده با ویتامین D" نوشته می شود.

ویتامین D می تواند از طریق دستگاه گوارش جذب شود و بدن انسان می تواند آن را از کلسترول، هنگامی که نور به اندازه ی کافی به پوست بتابد، بسازد. افزایش سطح ویتامین D در بدن در حد طبیعی سبب افزایش سطح کلسیم و فسفر، افزایش مقاومت در برابر دیابت، بیماری های قلبی، بیماری های خود ایمنی نظیر M.S، آسم، بیماریهای روانی خصوصا افسردگی، بیماریهای دندان و لثه و جلوگیری از سرطان هایی نظیر سرطان سینه، پروستات و پوست می شود.

تحقیقی بر روی 349 فرد مسن که دچار ضعف عضلانی در ناحیه ی دستها و پاها بودند، نمی توانستند از پله ها بالا بروند و یا اخیرا به زمین خورده بودند نشان داد که سطح ویتامین Dاین افراد مسن نسبت به افرادی که چنین مشکلاتی نداشتند به طور قابل توجهی کمتر بود. مطالعه ای دیگر نشان داد که درمان 6 ماهه ی خانمهای مسن با ویتامین D سبب افزایش قوای زانو و میزان مسافت پیاده ی طی شده توسط آنها شد.لازم به ذکر است که کمبود ویتامین D در افرادی که به خصوص سابقه گرفتگی عروق دارند، می تواند زمینه را برای تصلب شرایین مهیا نماید. . به علاوه کمبود این ویتامین در زنان باردار زمینه ساز ابتلا به مسمومیت دوران بارداری و دیابت دوران بارداری است. لذا به تمام زنان باردار توصیه می شود حتماًبه محض باردار شدن سطح ویتامین D خود را چک نمایند. علائمی همچون درد استخوانی و ضعف عضلانی و کاهش قوای فکری می توانند نشانه هایی برای کمبود ویتامین Dباشند.

تحقیقات نشان می دهد که 6 روز قرار گرفتن در معرض نور خورشید می تواند 49 روز نبود نور خورشید را جبران کند. ویتامین D تولید شده، در چربی بدن حل و ذخیره می شود.

سطح بهینه ی ویتامین D بر اساس سن و وضعیت سلامت فرد متفاوت است ولی به طور کلی غلظت ویتامین D کمتر از ng/ml 20 (نانوگرم در میلی لیتر) به عنوان کمبود در نظر گرفته می شود و نیازمند درمان است. مصرف قرص ویتامین D به دو صورت انجام می پذیرد: 1- مصرف مستمر 2- مصرف یکباره ی یک دوز بالا.

1. باید توجه داشت از آنجایی که ویتامین D نیمه عمری کوتاه دارد، بی نظمی در مصرف روزانه ی این ویتامین کمکی به بالا رفتن سطح آن در خون نمی کند، پس لازم است که روزانه و به طور مرتب مصرف شود.

2. نیمه عمر مکمل های ویتامین D در بدن حدود 2 ماه است و این نیمه عمر نسبتاً طولانی تر از حالت طبیعی در بدن انسان است. مصرف یکباره ی مکمل های ویتامین Dبیشتر برای کسانی که دچار کمبود حاد ویتامین D هستند توصیه می شود و از آنجایی که مصرف زیاد ویتامین D به دلیل محلول بودنش در چربی و دفع نشدن این ویتامین می تواند سبب ایجاد مسمومیت در بدن شود، بهتر است به هیچ وجه بدون دستور پزشک در دوزهای بالا و یکباره مصرف نشوند.

برگرفته از مجله ی تغذیه ی آمریکا American Journal of Clinical Nutrition و سایت اینترنتی

الوند قریب

کارشناس آزمایشگاه، آزمایشگاه تشخیص پزشکی نامدار

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید